آیا زنگی هست که نتوانی خاموشش کنی؟
تا اینجا کارهای ساده را انجام داده‌ای. سه زنگ پشت سر هم، بلندترین صدای گوشی، شاید هم گوشی روی کمد آن طرف اتاق. و صبح‌ها هنوز همان‌طور تمام میشود که همیشه.
دلیلش این نیست که صدا کم است؛ دلیلش این است که سکوت مجانی است. یک ضربهٔ انگشت، و ماجرا تمام. آن دکمه همان اسنوز است؛ هر اسمی که رویش بگذاری، کاری که میکند یکی است.
پس پرسش درست این نیست که کدام زنگ بلندتر است، بلکه این است که کدام زنگ راه فرار را می‌بندد. و اپ‌ها این ادعا را در سه سطح خیلی متفاوت مطرح می‌کنند.
سه ادعای اپ‌ها، از ضعیف تا واقعی
- برداشتن دکمهٔ اسنوز. ضعیف‌ترین شکل ادعا؛ دکمهٔ توقف سر جایش میماند و کاری که هر روز صبح می‌کردی همین بود.
- سقف گذاشتن روی تعداد اسنوز. دو بار، بعد توقف قطعی. بهتر است، اما آخرین خاموش کردن باز هم مجانی میماند.
- مأموریت، و زنگی که برمی‌گردد. تنها شکل واقعی؛ سکوت فقط در برابر یک کار سنجیده به دست می‌آید و هر راه فرار دیگری زنگ را دوباره مسلح میکند.
دستهٔ سوم همان چیزی است که اپ‌های زنگ مأموریتی برایش ساخته شده‌اند. در Wake Boom سکوت قیمت دارد: یک حساب دورقمی، پیدا کردن لیوانی که آن طرف اتاق گذاشته‌ای با دوربین، یا ۲۴ تا ۵۶ بار تکان دادن واقعی گوشی. و با روشن بودن حالت بیامان، بیصدا کردن گوشی یا بیرون انداختن اپ از حافظه هیچ فرقی نمیکند؛ زنگ برمی‌گردد، تا وقتی مأموریت تمام شود.
سه راه فرار که باید روی اپ خودت امتحان کنی
ادعا را میشود خواند؛ رفتار را باید دید. هر اپی که همین حالا روی گوشی داری با سه حرکت سنجیده میشود، و هر سه را میشود وسط زنگ فردا صبح انجام داد.
- گوشی را بیصدا کن.
- گوشی را روی میز برگردان.
- اپ را از حافظه بیرون بینداز.
اگر بعد از هر سه، صدا برنگشت، آن اپ راه فرار را نبسته است؛ مأموریتش تزئینی است و خروج مجانی هنوز سر جایش نشسته. این تنها آزمایشی است که واقعاً جدا میکند، چون هر سه کار را نیمهخواب هم میشود انجام داد.
چه چیزی رایگان است و چه چیزی اشتراک می‌خواهد
این را وسط صفحه می‌گویم و نه ته آن، چون اگر جواب برایت بد باشد بهتر است همین‌جا بدانی.
با نصب، هفت روز دسترسی کامل باز میشود. این هفت روز از لحظهٔ نصب شروع میشود و با دورهٔ آزمایشی اشتراک یکی نیست؛ آن یکی تازه وقتی شروع میشود که خرید را آغاز کنی.
بعد از این هفت روز، درست همان چیزی که کل این صفحه دربارهٔ آن است رایگان میماند: حالت بیامان. زنگها هم سقف تعداد ندارند و زمان‌بندی و تکرار و اسنوز و صدای هر زنگ باز است، مأموریت ریاضی در درجهٔ متوسط میماند، صداهای گروه «ملایم» و صدای پیشفرض و صداهایی که خودت وارد کرده‌ای باز است، و جدول رتبهبندی هفتگی و دعوت دوستان هم رایگان‌اند.
اما بقیه‌اش اشتراک می‌خواهد و پنهانش نمی‌کنم: مأموریتهای دیگر (تکان دادن گوشی، جفت‌های حافظه، جمله‌های تأکیدی، کد کیوآر و شکار زنده)، انتخاب درجهٔ سختی، صداهای آژیر و حیات وحش و صداهای بومی، و کل تب پیشرفت؛ یعنی رکورد هم آنجاست و رایگان نیست. تبلیغ هم در هیچکدام از این دو حالت وجود ندارد.
کدام اپ‌ها واقعاً راه فرار را می‌بندند
| اپ | چه چیزی راه فرار را می‌بندد | نکتهٔ صادقانه |
|---|---|---|
| Wake Boom | مأموریت، و زنگی که برمی‌گردد؛ سختی شب قبل قفل میشود | حالت بیامان بعد از هفت روز اول هم رایگان میماند؛ در عوض اپ عمداً آسان کردن خودش را سخت کرده است |
| Alarmy | مأموریتهای متنوع، به‌علاوهٔ بررسی اختیاری بیداری | بیشتر مأموریت‌هایش اشتراک می‌خواهد |
| I Can’t Wake Up! | کارهای پشت سر هم، و تأیید با نگه داشتن دکمهٔ «بیدارم» | روی Android جلوتر است و نسخهٔ iOS عقب مانده |
| ساعت پیشفرض گوشی با اسنوز خاموش | فقط دکمهٔ اسنوز را برمی‌دارد | دکمهٔ توقف همچنان همه‌چیز را تمام میکند |
هر سه اپ اول مأموریت واقعی دارند و فرقشان جای دیگری است؛ در همان سه حرکت بالا، و در اینکه بعد از هفت روز اول چه چیزی باز میماند.
راه فراری که عمداً باز مانده است
زنگی که هیچ راه خروجی نداشته باشد خطرناک است. بچه‌ای که نصف شب حالش بد میشود، تماسی که باید همین حالا جواب داده شود، شبی که هیچکدام از اینها را نمی‌شد از قبل پیش‌بینی کرد. برای همین خروج اضطراری همیشه کار میکند.
در عوض چند قدم دارد و یک ضربهٔ انگشت نیست؛ چیزی که در یک وضعیت واقعی راحت انجامش میدهی، ولی ساعت شش صبح حوصلهاش را نداری.
و صادقانه‌اش این است که هیچ اپی گوشی را از دست تو بیرون نمی‌آورد. میشود پاکش کرد. کاری که این دسته واقعاً میکند این است که زمان تصمیم‌گیری را عوض میکند: مأموریت و سختی فردا صبح را دیشب انتخاب کرده‌ای و صبح فقط مجری همان تصمیم است. شب، پاک کردن اپ برای نجات نُه دقیقهٔ فردا صبح مسخره به نظر می‌رسد؛ و صبح، آن‌قدر دیر است که فکر پاک کردنش هم به ذهنت نمی‌رسد.
تنظیمی که تا هفتهٔ سوم دوام بیاورد
حالت بیامان چیزی نیست که بعد از اولین صبح خراب روشنش کنی؛ از شب اول باید روشن باشد، وگرنه هفتهٔ اول همان مسیر همیشگی را تکرار میکند.
بعد ناخودآگاه سازگار میشود، و این را باید از قبل قبول کرد: مأموریتی که ماه اول بیدارت می‌کرد، ماه سوم بخشی از خود خواب میشود. راهش تازگی نیست بلکه سختی است؛ درجهٔ ریاضی را ببر بالا، یا برو سراغ مأموریتی که از زیر پتو انجام نمیشود، مثل مأموریتهای بیرون آمدن از تخت.
و یک تنظیم هست که اصلاً به اپ ربطی ندارد و بیشتر از همه اثر می‌گذارد: یک ساعت بیداری ثابت. زنگ خاموش‌نشدنی که هر روز سر ساعت دیگری می‌زند، هر روز یک غافلگیری است نه یک روال؛ کل سیستم اینجا نوشته شده است: چطور با اپ آلارم سر وقت بیدار شویم.
اما اگر شکل شکست تو چانه زدن هر روزه سر نُه دقیقهٔ دیگر است، برای همان صبح راهنمای جدا داریم: اپ آلارم برای ترک عادت اسنوز، و تغییرهایی که همه‌شان شب انجام می‌شوند در چطور دست از عقب انداختن زنگ برداریم.
سؤال‌هایی که واقعاً پرسیده می‌شوند
اگر گوشی را بیصدا کنم یا اپ را ببندم چه میشود؟
با روشن بودن حالت بیامان هیچکدام کار نمیکند. بیصدا کردن زنگ، برگرداندن گوشی روی میز و بیرون انداختن اپ از حافظه فقط زنگ را برمیگردانند، تا وقتی مأموریت تمام شود. دو راه خروج در نظر گرفته شده است؛ یکی تمام کردن مأموریت و دیگری خروج اضطراری که خودت آگاهانه انتخابش میکنی.
اگر وسط یک اتفاق فوری گرفتار شوم چه؟
خروج اضطراری همیشه کار میکند. در عوض چند قدم دارد و با یک ضربهٔ انگشت تمام نمیشود؛ در یک شب واقعی راحت انجامش میدهی، ولی ساعت شش صبح حوصلهاش را نداری. کار این زنگ گرفتن جلوی خاموش کردن ناخودآگاه است، نه بستن دست و پای تو.
روی ساعت پیشفرض آیفون میشود اسنوز را برداشت؟
میشود، ولی دکمهٔ توقف سر جایش میماند و نیمهخواب پیدایش میکنی. برداشتن آن دکمه بدون اضافه کردن یک کار، معمولاً فقط تو را از کسی که اسنوز میگیرد به کسی تبدیل میکند که زنگ را یکباره خاموش میکند. چیزی که باید عوض شود قیمت سکوت است، نه جای یک دکمه.
اینها رایگان است؟
با نصب، هفت روز دسترسی کامل باز میشود؛ این هفت روز از لحظهٔ نصب شروع میشود و با دورهٔ آزمایشی اشتراک یکی نیست. بعد از آن حالت بیامان، زنگها بدون سقف تعداد، مأموریت ریاضی در درجهٔ متوسط، صداهای گروه «ملایم» و جدول رتبهبندی رایگان میمانند. مأموریتهای دیگر، انتخاب درجهٔ سختی، سه گروه صدای دیگر و کل تب پیشرفت اشتراک میخواهند؛ یعنی رکورد هم رایگان نیست.